Discussie: Ramadan: veel moet, veel mag

KAMPEN - "Het heet helemaal geen Suikerfeest. Wij noemen het Ramazan Bayrami, Turks voor ramadanfeest."

Adem Tastemur mengt zich kortstondig in het gesprek, waarin zijn goed Nederlands sprekende vrouw vooruit loopt op de Ramadan, die donderdag begint. Wat de Islamitische slager met zijn interventie precies wil zeggen, wordt niet helemaal duidelijk. Zijn vrouw vult hem niettemin aan. "Suikerfeest is een uitvinding van moderne Turken."



De Islamitische gemeenschap staat aan de vooravond van Ramadan, de jaarlijkse vastenmaand, waarin moslims zich op vaste tijden onthouden van voedsel. Hoewel het feest bezinning tot doel heeft, speelt het aspect gezelligheid een grote rol. Adem en zijn vrouw, bezitters van en Islamitische slagerij aan de Koornmarkt, verliezen ook de knikkers niet uit het oog. Het van oorsprong Turkse paar woont in Vaassen. Twee jaar geleden openden zij hun slagerij in Kampen. "Of de mensen die aan Ramadan doen, meer vlees kopen moet nog blijken. Vorig jaar waren we nog niet zo bekend. 's Avonds mag je weer eten. Het is wel zo dat moslims tijdens de Ramadan familie en vrienden uitnodigen, om het eten te delen. Ze hebben dus veel eten in huis", vertelt Hulya.



Extra reclame maken zullen ze niet, omdat dit indruist tegen het gedisciplineerde karakter van het feest. Je moet de kat niet op het spek binden. "Alleen tijdens het 'Suikerfeest' leggen we in de winkel wat zoetigheid neer."

Op de toonbank rust een stapeltje A-viertjes, waarop het het vastenschema is uitgetekend. "De schema's zijn niet overal in Nederland hetzelfde. In Vaassen verschilt het weer enkele minuten. Dat hangt af van het tijdstip waarop de zon ondergaat."



Hulya benadrukt dat hun omgang met de Ramadan niet dogmatisch is. De kinderen (zoon van veertien, dochter van tien) hoeven niet mee te doen, terwijl de aanvangsleeftijd twaalf is. "Maar mijn zoon gaat in Epe naar school, zo'n veertien kilometer heen en terug. Dat houdt hij niet vol. We vertellen ze erover, maar kunnen ze niet dwingen. Meedoen moet uit jezelf komen. Meer kunnen we niet doen. De oudere generatie viert het vanzelfsprekend, dat is bij de jongeren veel minder het geval."



Er zijn meer uitzonderingen: zieke mensen of reizigers hoeven niet mee te doen. "En je hebt mensen die er wel in geloven, maar niet willen vasten." Als compensatie schenken zij een arme gedurende de vastenmaand elke dag tien euro. Meedoen heeft dus zo z'n voordelen. De slagerij krijgt veel Nederlandse klandizie binnen. Doorzagen over de Ramadan is er niet bij. "Jullie gaan weer vasten, h?, hoor je dan. Daar blijft het bij", zegt Hulya.



Enerzijds is er het ontzeggen, anderzijds moet er ook heel veel niet. "We gaan niet vaker naar de moskee en bidden niet extra, daar draai ik niet omheen. Het is vooral een gezellige tijd, waarin je op bezoek gaat bij familie, zoals Kerst eigenlijk."


'We gaan niet vaker naar de moskee en bidden niet extra, daar lieg ik niet over'

De stentor