Discussie: Voordelen en manieren van het ziekenbezoek

Voordelen en manieren van het ziekenbezoek

Door de nobele Shaykh
al-Imaam Mohammad ibn Saalih al-‘Oethaymien - moge Allah hen genadig zijn -

In het bezoeken van de zieken zitten voordelen voor de bezoeker en voordelen voor degene die bezocht wordt.

Wat de bezoeker betreft: die vervult zijn plicht ten opzichte van zijn Moslimbroeder. Het behoort namelijk tot de rechten van jouw Moslimbroeder dat je hem opzoekt, wanneer hij ziek wordt.

En van de voordelen voor de bezoeker is dat wanneer de mens een zieke bezoekt, hij zich in de oogst van het Paradijs bevindt. Dat wil zeggen: hij plukt de vruchten van het Paradijs, totdat hij terugkeert.

Een ander voordeel is dat daarin voor de bezoeker een herinnering is aan Allah's gunst van de gezondheid aan hem. Wanneer hij de zieke en zijn ziekte ziet, daarna naar zichzelf kijkt en zijn gezondheid en welzijn ziet, weet hij de werkelijke waarde van Allah's gunst van deze gezondheid aan hem. De zaken komt men namelijk slechts te weten door het tegenovergestelde ervan.

Nog een voordeel is dat hiermee de liefde en genegenheid verkregen wordt. Wanneer de mens een zieke bezoekt, blijft dit bezoek voor altijd in het hart van de zieke en blijft hij zich dit herinneren. Telkens wanneer hij hier aan denkt, heeft hij degene die hem opzocht lief. Dit is veelal te zien wanneer de zieke beter wordt en hij jou tegenkomt, dan zie je dat hij je bedankt en dat zijn hart hierdoor verruimd wordt.

Wat betreft degene die opgezocht wordt: hij heeft hierin ook een voordeel. Het zal hem namelijk gezelschap brengen, zijn borst verruimen en het zal zijn zorgen, verdriet en ziekte doen verdwijnen. Wellicht is de bezoeker begunstigd, opdat hij hem doet herinneren aan het goede: het tonen van berouw, het opmaken van een beschikking als hij dat wil, als hij bijvoorbeeld schulden heeft en andere zaken. Dan zit daarin een voordeel voor degene die bezocht wordt.

Daarom hebben de geleerden gezegd: degene die een zieke bezoekt, dient hem op te luchten en te verblijden, door te zeggen: "Maa shaa-allah(1), je bevindt je vandaag in het goede," en wat daarop lijkt. Het is niet noodzakelijk dat hij bijvoorbeeld zegt: "Het gaat goed met je," want hij kan vandaag zieker zijn dan gisteren. Maar hij zegt: "Je bevindt je vandaag in het goede," omdat de gehele zaak van de gelovige goed is: als tegenspoed hem treft, is hij in goede staat en als voorspoed hem treft, is hij in goede staat.

Het vastgestelde tijdstip is onvermijdelijk: als deze ziekte zijn tijdstip is, dan sterft hij. Als voor hem echter nog wat van het wereldse leven is voorbestemd, dan blijft hij in leven.

Ook dient de bezoeker de zieke te herinneren aan het tonen van berouw, maar hij hoort dit niet op een rechtstreekse wijze te zeggen. De zieke kan hierdoor namelijk misschien verontrust raken en in zichzelf zeggen: "Als mijn ziekte niet ernstig was, zou hij mij niet herinneren aan het tonen van berouw." Hij dient echter te beginnen met het noemen van de Verzen en de overleveringen die degenen die berouw tonen, prijzen, waardoor de zieke zich laat vermanen.

Ook dient hij hem te herinneren aan het opmaken van een testament. Hij hoort echter niet tegen hem te zeggen: "Maak je testament, want je tijdstip is nabij." Als hij dit zegt, raakt de zieke verontrust. In plaats hiervan laat hij hem bijvoorbeeld verhalen gedenken die daarover gaan.

De mensen van kennis hebben gezegd: ook dient hij over hem te reciteren, als hij ziet dat de zieke graag wil dat hij over hem reciteert. Hij dient datgene over hem te reciteren wat van de Profeet - sallallahoe ‘alayhi wa sallam - is overgeleverd:

Bijvoorbeeld zijn woorden:

اللهم رب الناس أذهب البأس اشف أنت الشافي لا شفاء إلا شفاؤك شفاءً لا يغادر سقما

"O Allah, Heer van de mensen, neem het kwaad weg. Genees, U bent de Genezer. Er is geen genezing dan Uw genezing, een genezing die geen ziekte achterlaat."(2)

Of hij reciteert Soerah al-Faatihah over hem, want Soerah al-Faatihah is een roeqyah(3), die gereciteerd wordt over de zieken en degenen die gestoken zijn door een schorpioen of gebeten zijn door een slang, enz.

Waar het om gaat, is dat wanneer hij ziet dat de zieke graag wil dat hij over hem reciteert, dat hij dan reciteert; zodat hij de zieke niet dwingt om hem te vragen om over hem te reciteren. De Profeet - sallallahoe ‘alayhi wa sallam - heeft namelijk gezegd:

رأيت من أمتي سبعين ألفاً يدخلون الجنة بغير حساب ولا عذاب

"Ik heb (in een droom) gezien dat zeventigduizend van mijn gemeenschap het Paradijs binnentreden zonder afrekening en zonder bestraffing."

Daarna zei hij:

هم الذين لا يسترقون ولا يكتوون ولا يتطيرون وعلى ربهم يتوكلون

"Zij zijn degenen die niet om ar-roeqyah vragen, niet om al-kayy(4) vragen, niet in at-tiyarah(5) geloven en op hun Heer vertrouwen."(6)

Zijn woorden: "...niet om ar-roeqyah vragen..." willen zeggen: zij vragen niemand om over hen te reciteren.

Evenzo wanneer je ziet dat de zieke graag wil dat je lang bij hem blijft, blijf dan lang bij hem; want jij bevindt je in het goede en wordt hiervoor beloond. Blijf lang bij hem en breng de vreugde bij hem binnen. Misschien is het binnenbrengen van de vreugde in zijn hart een oorzaak voor zijn herstel, want de blijdschap van de zieke en de verruiming van zijn borst behoren tot de grootste oorzaken van de genezing. Blijf dus lang bij hem, totdat je weet dat hij er genoeg van heeft.

Maar wanneer je ziet dat de zieke ongemak lijdt en niet graag wil dat je blijft, of graag wil dat je hem verlaat zodat hij met zijn gezinsleden blijft en van hun gezelschap geniet, blijf dan niet lang. Vraag hem naar zijn toestand en vertrek daarna.


Bron: Sharh Riyaad as-Saalihien, hadieth nr. 7 (licht ingekort)
Vertaald vanuit het Arabisch door: Ridouane Mallouki

--------------------------------------------------------------------------------
(1) Voetnoot van de vertaler: Maa shaa-allah: Een Arabische uitdrukking die letterlijk "Wat Allah wil" betekent en op een goed voorteken wijst.
(2) Sahieh al-Boekhaarie (5742, 5750) en Moeslim (2191). Transcriptie: "Allahoemma Rabban-naas, adh-hibil-ba-s. Ishfi Antash-Shaafie. Laa shifaa-a illaa shifaa-oek. Shifaa-an laa yoeghaadiroe saqamaa."
(3) Voetnoot van de vertaler: Roeqyah: Behandeling van de zieke door middel van Qor-aanverzen, smeekbeden en gedachtenissen.
(4) Voetnoot van de vertaler: Al-kayy: Het genezen door middel van vuur (dichtschroeien van de wond).
(5) Voetnoot van de vertaler: At-tiyarah: Het trekken van slechte voortekenen uit zaken die men ziet, hoort of te weten komt; bijgeloof. Bijvoorbeeld wanneer men een zwarte kat tegenkomt.
(6) Sahieh al-Boekhaarie (5705, 6472) en Moeslim (218).